Qısa cavab
Sahibkarlıq fəaliyyətini müvəqqəti dayandırmaq və ya tam ləğv etmək mümkündür, lakin əsas şərt bütün vergi borclarını və məcburi ödənişləri bağlamaqdır. Əgər borclarınız varsa, əvvəlcə onları ödəyin və ya vergi orqanı ilə razılaşın. Rəsmi prosedur Dövlət Vergi Xidmətinin elektron xidmətləri vasitəsilə həyata keçirilir. Müvəqqəti dayandırma üçün "Hüquqi şəxsin fəaliyyətinin dayandırılması" elektron xidmətindən, ləğv üçün isə müvafiq ərizə və sənədlər tələb olunur. Bu məqalədə addım-addım təlimat və vacib məqamlar təqdim olunur.
Müvəqqəti dayandırma və ləğv arasındakı fərq
Müvəqqəti dayandırma, sahibkarlıq subyektinin (hüquqi şəxsin) fəaliyyətini müəyyən müddətə dayandırmasıdır. Bu, vergi ödəyicisinin vəziyyətini qoruyur, lakin vergi hesabatlılığı və ödəniş öhdəlikləri tamamilə aradan qalxmır. Ləğv isə şirkətin hüquqi şəxs kimi mövcudluğunun sona çatmasıdır; bundan sonra yeni fəaliyyət üçün yenidən qeydiyyatdan keçmək lazımdır.
Seçim, sahibkarın gələcək planlarından asılıdır. Əgər fəaliyyəti qısa müddətə dayandırmaq istəyirsinizsə, müvəqqəti dayandırma daha uyğundur. Əgər biznesi tamamilə bağlamaq və hüquqi şəxsi ləğv etmək istəyirsinizsə, ləğv prosedurunu seçin. Hər iki halda, vergi orqanına müraciət etməzdən əvvəl bütün borcların ödənilməsi vacibdir.
Qeyd edək ki, müvəqqəti dayandırma zamanı şirkət hüquqi şəxs kimi qalır və borcları qorunur. Ləğvetmə isə şirkətin tamamilə bağlanması deməkdir və bu zaman da borcların ödənilməsi tələb olunur. Vergi orqanı hər iki halda borc vəziyyətini yoxlayır.
- Müvəqqəti dayandırma: fəaliyyət müvəqqəti olaraq dayanır, hüquqi şəxs qalır.
- Ləğv: şirkət tamamilə bağlanır, hüquqi şəxs reyestrdən çıxarılır.
- Vergi borcları hər iki halda maneədir.
- Seçim sahibkarın gələcək planlarından asılıdır.
Vergi borclarınızı yoxlayın və ödəyin
Fəaliyyəti dayandırmaq və ya ləğv etmək üçün ilk addım vergi borcunuzun olub-olmadığını yoxlamaqdır. Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi saytında (taxes.gov.az) "Vergi borcu barədə məlumatın verilməsi" elektron xidməti mövcuddur. Bu xidmət vasitəsilə vergi, məcburi dövlət sosial sığorta haqları, işsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta üzrə borclar barədə arayış əldə edə bilərsiniz.
Borclarınız varsa, onları ödəmədən və ya vergi orqanı ilə razılaşmadan fəaliyyəti dayandırmaq mümkün olmaya bilər. Vergi orqanı müraciətə baxarkən borcun olub-olmadığını yoxlayır. Buna görə də, əvvəlcə borcu ödəyin və ya vergi orqanı ilə əlaqə saxlayaraq ödəniş planı barədə razılaşın.
Borc arayışını elektron qaydada əldə etmək üçün şəxsi kabinetinizə daxil olun və ya vergi orqanına müraciət edin. Arayışda bütün vergi növləri üzrə borc məbləğləri əks olunur.
- Elektron xidmətlərdən istifadə edərək borc arayışı götürün.
- Vergi, sosial sığorta və tibbi sığorta borclarını yoxlayın.
- Borcu ödəmədən prosedura başlamayın.
- Vergi orqanı ilə ödəniş planı barədə razılaşma imkanını araşdırın.
Müvəqqəti dayandırma üçün addımlar
Hüquqi şəxsin fəaliyyətinin dayandırılması üçün Dövlət Vergi Xidmətinin "Hüquqi şəxsin fəaliyyətinin dayandırılması" elektron xidmətindən istifadə edin. Bu xidmət İnternet Vergi İdarəsi və ya my.gov.az portalı vasitəsilə əlçatandır. Elektron ərizə təqdim edərkən şirkətin qeydiyyat məlumatlarını və dayandırma səbəbini göstərmək lazımdır.
Müraciətə baxıldıqdan sonra vergi orqanı qərar qəbul edir və fəaliyyətin dayandırıldığı barədə məlumat verir. Qeyd edək ki, fəaliyyət dayandırıldıqda belə, vergi hesabatlılığı (məsələn, sıfır bəyannamə) tələb oluna bilər. Dəqiq tələbləri vergi orqanından öyrənmək vacibdir.
Elektron xidmətlərlə bağlı təlimatlar taxes.gov.az saytında yerləşdirilib. Ərizəni doldurarkən bütün sahələri düzgün doldurduğunuzdan əmin olun.
- Elektron xidmət vasitəsilə ərizə təqdim edin.
- Göstərişlərə uyğun sənədləri hazırlayın.
- Vergi orqanının qərarını gözləyin.
- Müvəqqəti dayandırma zamanı hesabat öhdəliklərini dəqiqləşdirin.
Ləğvetmə proseduru: əsas mərhələlər
Hüquqi şəxsin ləğvi daha mürəkkəb prosedurdur. İlk növbədə, təsisçilər ləğvetmə haqqında qərar qəbul etməli və ləğvetmə komissiyası yaratmalıdırlar. Sonra vergi orqanına ləğvetmə barədə ərizə təqdim edilir və borcların olmadığını təsdiq edən arayış alınır.
Ləğvetmə zamanı kreditorlarla hesablaşmalar aparılır, aktivlər satılır və işçilərlə əmək müqavilələri ləğv edilir. Bütün bu mərhələlər qanunvericiliklə tənzimlənir və vergi orqanının nəzarəti altında həyata keçirilir. Proses uzun çəkə bilər və peşəkar dəstək tələb oluna bilər.
Müvəqqəti dayandırmadan fərqli olaraq, ləğvetmə şirkətin tamamilə bağlanmasıdır və reyestrdən silinmə ilə nəticələnir. Bu səbəbdən qərar qəbul etməzdən əvvəl bütün maliyyə öhdəliklərinizi dəqiqləşdirin.
- Təsisçilərin qərarı və ləğvetmə komissiyasının yaradılması.
- Vergi orqanına ərizə və sənədlərin təqdim edilməsi.
- Kreditorlarla hesablaşma və aktivlərin satışı.
- Vergi orqanının təsdiqindən sonra reyestrdən silinmə.
Mikro sahibkarlar üçün 75% vergi güzəşti
Azərbaycanda mikro sahibkarlıq subyektləri üçün 75% vergi güzəşti nəzərdə tutulub. Bu güzəşt fəaliyyəti dayandırmaq və ya ləğv etmək qərarına təsir edə bilər. Güzəştli vergi dərəcələri ilə işləyən sahibkarlar, fəaliyyəti dayandırmadan əvvəl, güzəştin hansı dövrlərə aid olduğunu və borcların hesablanmasına təsirini yoxlamalıdırlar.
Mikro sahibkarlıq meyarlarına uyğun olanlar üçün vergi hesabatı sadələşdirilə bilər, lakin bu, dayandırma və ləğv prosedurunu avtomatik asanlaşdırmır. Yenə də bütün borcların ödənilməsi tələb olunur.
75% güzəşt mikro sahibkarların müəyyən vergilər üzrə ödəmələrini azaldır, lakin vergi borcu yaranarsa, güzəşt tətbiq edilmir. Bu səbəbdən vergi öhdəliklərini vaxtında yerinə yetirmək vacibdir.
- 75% güzəşt mikro sahibkarlara şamil edilir.
- Güzəştin tətbiq olunduğu dövrləri yoxlayın.
- Güzəşt borcların silinməsi demək deyil.
- Mikro sahibkarlıq meyarlarını dəqiqləşdirin.
Nəyi əlavə yoxlamaq lazımdır
- Fəaliyyətin dayandırılması və ləğvi ilə bağlı xüsusi tələblər və müddətlər dəyişə bilər. Rəsmi prosedurlar üçün Dövlət Vergi Xidmətinin (taxes.gov.az) saytındakı elektron xidmətləri və aktual qanunvericiliyi yoxlayın.
- Bu məqalə yalnız ümumi məlumat verir, hüquqi məsləhət deyil. Ləğvetmə prosesi zamanı vəkil və ya vergi məsləhətçisinə müraciət etmək tövsiyə olunur.
Suallar və cavablar
Vergi borcu olduğu halda fəaliyyəti dayandırmaq mümkündürmü?
Yox. Vergi orqanı fəaliyyətin dayandırılması və ya ləğvi barədə ərizəyə baxarkən vergi borcunun olub-olmadığını yoxlayır. Borc olduğu halda ərizə rədd edilə bilər. İlk növbədə borcu ödəmək və ya vergi orqanı ilə razılaşmaq lazımdır. Dəqiq qaydalar üçün taxes.gov.az saytındakı elektron xidmətlərə müraciət edin. [1]
Müvəqqəti dayandırma zamanı vergi bəyannaməsi təqdim etmək lazımdırmı?
Bəli, müvəqqəti dayandırma zamanı vergi ödəyicisi bəzi hallarda sıfır bəyannamə təqdim etməlidir. Dəqiq tələblər Dövlət Vergi Xidmətinin elektron xidmətlərində və təlimatlarında göstərilib. Dayandırma barədə qərar aldıqdan sonra vergi orqanı ilə əlaqə saxlayaraq hesabat öhdəliklərini dəqiqləşdirin. [1]
Hüquqi şəxsin ləğvi nə qədər vaxt aparır?
Dəqiq müddət qanunvericilikdə sabit deyil. Ləğvetmə prosesi vergi orqanının yoxlamasından və kreditorlarla hesablaşmaların sürətindən asılı olaraq bir neçə ay çəkə bilər. Rəsmi müddətlər haqqında Dövlət Vergi Xidmətindən və ya vəkil vasitəsilə məlumat alın. Hazırkı təcrübədə proses adətən 3-6 ay davam edir, lakin bu dəyişə bilər. [1]
Mənbələr və yoxlama tarixi
- Rəsmi mənbə: taxes.gov.aztaxes.gov.az · Yoxlanılıb