Yeni nəsil NKA (onlayn-kassa) seçimi və qeydiyyatı: sahibkarlar üçün bələdçi

NKA seçimi: rəsmi siyahı və texniki xüsusiyyətlər

NKA seçərkən ilk növbədə modelin Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi saytında (taxes.gov.az) yerləşdirilən təsdiq edilmiş modellər siyahısında olub-olmadığını yoxlayın. Bu siyahıda olmayan cihazlar qeydiyyata alınmadığı üçün istifadəsi qanunsuz sayılır və cərimələrlə nəticələnə bilər. Satıcının dediyinə deyil, yalnız rəsmi siyahıya etibar edin.

İkinci meyar satış məntəqənizin ehtiyaclarına uyğun funksionallıqdır. Məsələn, geniş məhsul çeşidiniz varsa, çox yaddaşlı və rahat klaviaturaya malik model seçmək işinizi asanlaşdırar. Yüksək satış axını olan mağazalar üçün sürətli çap edən və böyük ekranlı cihazlar daha əlverişlidir.

Üçüncü meyar texniki dəstək və xidmət şəbəkəsidir. Cihaz xarab olduqda satışları dayandırmamaq üçün yaxınlıqda xidmət mərkəzinin olması vacibdir. Satıcıdan xidmət müddəti və reaksiya vaxtı barədə məlumat alın.

Dördüncü meyar proqram təminatının yenilənmə imkanıdır. Vergi qanunvericiliyi və sistem tələbləri dəyişdikcə, NKA-nın proqramı da yenilənməlidir. İstehsalçının etibarlılığını və yeniləmə dəstəyini araşdırın.

• Yalnız rəsmi siyahıda olan modelləri seçin.
• Satış həcminə və çeşidinə uyğun funksionallıq seçin.
• Texniki dəstək və xidmət şəbəkəsinin mövcudluğunu yoxlayın.
• Proqram yeniləmələrinin təmin olunduğuna əmin olun.

Vergi orqanında qeydiyyat: addım-addım proses

NKA qeydiyyatı vergi orqanının elektron xidmətləri vasitəsilə həyata keçirilir. Satın aldıqdan sonra Dövlət Vergi Xidmətinin saytında qeydiyyat üçün elektron ərizə doldurun. Ərizədə cihazın seriya nömrəsi, alış tarixi və satıcı məlumatları göstərilir. Ərizə təsdiqləndikdən sonra cihazın quraşdırılması üçün texniki xidmət mərkəzinə müraciət edin.

Tələb olunan sənədlər adətən şəxsiyyət vəsiqəsi (fiziki şəxs üçün) və ya dövlət qeydiyyatı şəhadətnaməsi (hüquqi şəxs üçün), cihazın alışını təsdiq edən qaimə-faktura və vergi orqanının təqdim etdiyi ərizə formasıdır. Dəqiq siyahı vergi orqanının rəsmi saytında dərc olunur, əvvəlcədən yoxlayın.

Quraşdırmadan sonra mütləq sınaq çeki vurun və vergi orqanına məlumatların düzgün ötürüldüyünü yoxlayın. Hər hansı problem yaranarsa, texniki dəstək və ya vergi orqanı ilə əlaqə saxlayın.

Proseslər zamanla dəyişə bilər, buna görə qeydiyyatdan əvvəl rəsmi təlimatları yoxlamaq vacibdir.

• Elektron ərizə göndərin.
• Lazımi sənədləri hazırlayın.
• Cihazı texniki xidmət vasitəsilə quraşdırın.
• Sınaq çeki ilə yoxlama aparın.

Qida sahəsində AQTA qeydiyyatı

Qida məhsulları istehsalı, emalı və ya satışı ilə məşğul olacaqsınızsa, Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin (AQTA) qeydiyyatı məcburidir. Bu qeydiyyat “Qida təhlükəsizliyi haqqında” Qanunun 24-cü maddəsinə əsasən AQTİS (Avtomatlaşdırılmış Qida Təhlükəsizliyi İnformasiya Sistemi) vasitəsilə tam elektron formada aparılır.

Proses AQTİS-də şəxsi kabinet yaratmaq, obyekt və subyekt məlumatlarını daxil etmək və onlayn ödəniş etməkdən ibarətdir. Sistem dövlət orqanları ilə inteqrasiya olunduğu üçün məlumatlarınız avtomatik yoxlanılır və yekun sənədlər elektron təqdim olunur.

Qeydiyyat obyekti olan və ya olmayan qida subyektləri, həmçinin idxalçılar üçün məcburidir. Qeydiyyatsız fəaliyyət qanun pozuntusudur və cərimələrə səbəb ola bilər.

AQTA-nın saytında ətraflı təlimatlar və sual-cavab bölməsi mövcuddur. Əlavə suallar üçün AQTA-nın regional bölmələrinə müraciət edə bilərsiniz.

• AQTİS-də şəxsi kabinet yaradın.
• Obyekt və subyekt məlumatlarını daxil edin.
• Onlayn ödəniş edin.
• Qeydiyyatınızı AQTA saytından izləyin.

Lisenziya tələb edən fəaliyyətlər

Bəzi fəaliyyət növləri üçün lisenziya tələb olunur. İqtisadiyyat Nazirliyi 2025-ci ildə lisenziyaları ASAN xidmət mərkəzləri, KOB evləri və “Lisenziya və icazələr” portalı vasitəsilə elektron qaydada verir. 2015-ci ildən 2026-cı ilin iyun ayına qədər ümumilikdə 20,064 lisenziya verilib.

Lisenziya tələb edən fəaliyyət növlərinin siyahısı və tələblər haqqında məlumatı İqtisadiyyat Nazirliyinin saytında və portalda tapa bilərsiniz. Fəaliyyətiniz lisenziyaya tabedirsə, lisenziya almadan işə başlamaq qanunsuzdur.

Müraciət prosesində tələb olunan sənədlər fəaliyyət növündən asılı olaraq dəyişir. Portalda hər fəaliyyət üçün tələbləri diqqətlə oxuyun.

Lisenziyanın müddətini və yenilənmə qaydalarını izləyin, vaxtı keçmiş lisenziya ilə işləmək cərimələrə səbəb ola bilər.

• Lisenziya tələb edən fəaliyyətləri yoxlayın.
• Elektron portal üzərindən müraciət edin.
• Sənəd tələblərini öyrənin.
• Lisenziyanın müddətini izləyin.

ƏDV həddi və vergi öhdəlikləri

Vergi Məcəlləsinə əsasən, müəyyən dövriyyə həddini keçən sahibkarlar ƏDV qeydiyyatına alınmalıdır. Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi saytında bu həddin artırılması ilə bağlı məlumat dərc olunub, lakin dəqiq rəqəm məqalədə göstərilməyib. Hazırda qüvvədə olan limiti öyrənmək üçün taxes.gov.az saytındakı son elanlara baxın.

ƏDV qeydiyyatı NKA qeydiyyatından ayrı bir prosesdir. Müvafiq həddi keçdiyiniz təqdirdə ƏDV qeydiyyatı üçün vergi orqanına müraciət etməlisiniz.

Qeyd edək ki, vergi qanunvericiliyi mütəmadi yenilənir, buna görə rəsmi mənbələrdən güncel məlumat almaq vacibdir.

• ƏDV həddini rəsmi saytdan yoxlayın.
• Həddi keçdikdə qeydiyyat üçün müraciət edin.
• Vergi qanunvericiliyindəki dəyişiklikləri izləyin.