Qısa cavab
Bəli, hüquqi şəxs və ya fərdi sahibkar fiziki şəxsdən qeyri-yaşayış sahəsini (məsələn, mağaza və ya salon üçün) icarəyə götürdükdə, icarə haqqından gəlir vergisini tutmalı və dövlət büdcəsinə ödəməlidir. Bu, Vergi Məcəlləsinə əsasən vergi agenti kimi çıxış etməyinizi tələb edir. Vergi dərəcəsi fiziki şəxsin gəlirindən asılı olaraq dəyişə bilər; məsələn, qeyri-neft-qaz özəl sektorunda əməkhaqqı üzrə güzəştlər tətbiq olunur, lakin icarə gəliri üçün dəqiq dərəcəni yoxlamaq lazımdır. İcarəyə götürən şəxs hər ödəniş zamanı vergini tutmalı, həmin il üzrə bəyannamə təqdim etməli və vergini müəyyən müddətdə ödəməlidir.
Vergi agenti kimdir və öhdəliklər nələrdir
Fiziki şəxsdən bina icarəyə götürən kommersiya təşkilatı və ya fərdi sahibkar vergi agenti sayılır. Bu o deməkdir ki, icarə haqqını ödəyərkən vergini tutmaq, vergi orqanına bəyannamə vermək və vergini büdcəyə köçürmək sizin məsuliyyətinizdir. Vergini tutmadıqda və ya ödəmədikdə, vergi orqanı həmin məbləği sizdən tələb edə bilər.
Əvvəlcə icarə müqaviləsində tərəflərin VÖEN-i, obyektin ünvanı və icarə haqqı qeyd olunmalıdır. Hər ay icarə haqqını ödəyərkən vergini hesablayıb tutmalı və eyni gündə və ya qanunvericiliklə müəyyən edilmiş müddətdə büdcəyə ödəməlisiniz. Bəyannamə isə adətən illik təqdim olunur, lakin rüblük avans ödənişləri də ola bilər.
Konkret dərəcə və müddətlər üçün Vergi Məcəlləsinə və Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi saytına müraciət edin. Son dəyişiklikləri izləmək vacibdir, çünki güzəştlər və limitlər dəyişə bilər.
- İcarə haqqından gəlir vergisini tutun və büdcəyə ödəyin.
- Vergi bəyannaməsini vaxtında təqdim edin.
- Müqavilə və ödəniş sənədlərini qoruyun.
- Dərəcə və müddətləri rəsmi mənbədən yoxlayın.
Gəlir vergisi dərəcəsi və güzəştlər
Azərbaycanda fiziki şəxslərin gəlir vergisi dərəcəsi gəlirin növündən və mənbəyindən asılıdır. Maaş üzrə gəlir vergisi üçün xüsusi güzəşt mexanizmi qeyri-neft-qaz özəl sektorunda tətbiq edilir, lakin icarə gəliri üçün dərəcələr fərqli ola bilər. Məsələn, əmlakın icarəyə verilməsindən əldə olunan gəlir ümumi gəlir kimi vergiyə cəlb olunur və dərəcə məbləğdən asılı olaraq dəyişir.
Müvafiq dərəcələri dəqiq bilmək üçün Vergi Məcəlləsinin maddələrinə baxın. Rəsmi rəqəmləri dərc edən Dövlət Vergi Xidmətinin saytı və ya vergi məsləhətçisi ilə işləmək ən doğru yoldur. Güzəştlər şəxsin statusuna, yaşayış yerinə və fəaliyyət növünə görə dəyişə bilər.
Unutmayın ki, icarəyə götürən şəxs vergini tutmalıdır, əks halda vergi orqanı cərimə tətbiq edə bilər.
- İcarə gəliri ümumi gəlirə daxildir.
- Dərəcə məbləğdən asılı ola bilər.
- Güzəştlər şəxsi statusdan asılıdır.
- Hər il qaydaları yoxlayın.
Bəyannamənin təqdim edilməsi və ödəniş müddətləri
Vergi agenti kimi, fiziki şəxsə ödənilən icarə haqqı üzrə gəlir vergisi bəyannaməsini təqdim etməlisiniz. Bəyannamə forması və təqdim edilmə müddətləri Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilir. Adətən illik bəyannamə növbəti ilin əvvəlində verilir, vergi isə ödəniş tarixində və ya aylıq/rüblük avans qaydasında ödənilə bilər.
Bəyannaməni elektron şəkildə Dövlət Vergi Xidmətinin portalı üzərindən təqdim etmək olar. Bunun üçün elektron imza və ya mövcud hesab lazımdır. Təqdim etmədikdə və ya gecikdirdikdə maliyyə sanksiyaları tətbiq edilə bilər.
Konkret müddətləri dəqiq öyrənmək üçün vergi təqvimindən istifadə edin və ya vergi orqanına sorğu göndərin.
- İllik bəyannaməni elektron təqdim edin.
- Ödəniş müddətlərini izləyin.
- Gecikməyə görə cərimələr var.
- Rəsmi təqvimə baxın.
Sənədləşmə və mühasibat uçotu
İcarə əməliyyatlarını düzgün sənədləşdirmək vacibdir. Müqavilədə icarə haqqının məbləği, ödəniş qaydası və verginin kim tərəfindən ödənilməsi aydın göstərilməlidir. Hər ödəniş üçün bank köçürməsi və ya kassa sənədi, həmçinin verginin tutulduğunu təsdiq edən hesablaşma sənədi olmalıdır.
Mühasibat uçotunda icarə haqqını xərc kimi, tutulan vergini isə ödənilməli vergi kimi qeyd edin. Bu sənədləri ən azı Vergi Məcəlləsində göstərilən müddət ərzində saxlayın ki, vergi yoxlaması zamanı təqdim edə biləsiniz.
Fiziki şəxsə verginin tutulduğunu bildirən arayış verilməlidir ki, o da öz vergi bəyannaməsində bu gəliri göstərə bilsin.
- Müqavilədə vergi şərtini yazın.
- Hər ödənişi sənədləşdirin.
- Mühasibat uçotunda düzgün əks etdirin.
- Sənədləri qanuni müddət saxlayın.
Yoxlama və məsuliyyət
Vergi orqanları vergi agentlərinin fəaliyyətini yoxlaya bilər. Əgər icarə haqqından vergi tutulmayıbsa və ya büdcəyə ödənilməyibsə, bu, maliyyə sanksiyasına və inzibati cərimələrə səbəb ola bilər. Cərimələrin məbləği Vergi Məcəlləsində müəyyən edilib.
Riskin qarşısını almaq üçün bütün icarə ödənişlərini izləyin, müqavilələri yeniləyin və vergi qanunvericiliyindəki dəyişiklikləri izləyin. Mürəkkəb hallarda peşəkar vergi məsləhətçisi ilə məsləhətləşin.
Unutmayın ki, vergi agenti kimi öhdəliklərinizi yerinə yetirməsəniz, vergi borcu sizə aid edilə bilər.
- Vergi yoxlaması mümkündür.
- Cərimələr qanunla müəyyən edilib.
- Sənədləri hazır saxlayın.
- Mütəxəssisə müraciət edin.
Nəyi əlavə yoxlamaq lazımdır
- Bu məqalə vergi məsləhəti deyil; konkret vəziyyətiniz üçün Vergi Məcəlləsinə və rəsmi izahatlara baxın.
- Dərəcələr və müddətlər dəyişə bilər; ən son məlumatı taxes.gov.az saytından yoxlayın.
- Müəllif və Bototeka bu məlumatın istifadəsinə görə məsuliyyət daşımır.
Suallar və cavablar
Fiziki şəxsdən bina icarəyə götürəndə vergi dərəcəsi nə qədərdir?
Dərəcə Vergi Məcəlləsi ilə müəyyən edilir və gəlirin məbləğindən asılı olaraq dəyişə bilər. Qeyri-neft-qaz özəl sektorunda maaşlar üçün xüsusi güzəşt mexanizmi var, lakin icarə gəliri üçün bu, fərqli ola bilər. Dəqiq dərəcəni müəyyən etmək üçün rəsmi mənbəyə və ya vergi məsləhətçisinə müraciət edin. [2]
Mənbələr və yoxlama tarixi
- Rəsmi mənbə: taxes.gov.aztaxes.gov.az · Yoxlanılıb
- Rəsmi mənbə: taxes.gov.aztaxes.gov.az · Yoxlanılıb
- Rəsmi mənbə: taxes.gov.aztaxes.gov.az · Yoxlanılıb