Qısa cavab
75% vergi güzəşti Azərbaycanda mikrosahibkarlıq subyektlərinə şamil edilə bilər və əsasən mənfəət və ya gəlir vergisi üzrə tətbiq olunur. Dövlət Vergi Xidmətinin açıqlamasına görə, qeyri-neft-qaz sektorunun özəl bölməsində fiziki şəxslərin gəlir vergisi üzrə yeni güzəşt mexanizmi tətbiq ediləcək. Bu o deməkdir ki, müəyyən meyarlara cavab verən sahibkarlar və muzdlu işçilər bu güzəştdən yararlana bilər. Lakin hüququnuzu təsdiq etmək üçün vergi orqanında qeydiyyatdan keçməli, mikrosahibkarlıq meyarlarına uyğunluğunuzu yoxlamalı və vergi bəyannaməsində güzəşti düzgün göstərməlisiniz.
Bu məqalədə güzəştin kimlərə aid olduğu, hansı vergiləri əhatə etdiyi, təsdiq üçün atılacaq addımlar və tez-tez yol verilən səhvlər barədə məlumat tapa bilərsiniz. Bütün məlumatlar rəsmi dövlət mənbələrinə əsaslanır, lakin vergi qanunvericiliyi mütəmadi dəyişdiyindən, müraciət etməzdən əvvəl aktual sənədləri taxes.gov.az saytında yoxlamaq vacibdir.
Güzəşt kimlərə şamil edilir?
75% güzəşt mikrosahibkarlıq subyektləri üçün nəzərdə tutulub. Mikrosahibkarlıq meyarlarına adətən işçilərin sayı və illik gəlir həddi daxildir, lakin dəqiq rəqəmlər Vergi Məcəlləsində müəyyən edilir və vaxtaşırı yenilənə bilər. Dövlət Vergi Xidmətinin məlumatına görə, qeyri-neft-qaz sektorunun özəl bölməsində fiziki şəxslərdən gəlir vergisi üzrə yeni güzəşt mexanizmi tətbiq olunacaq. Bu, həm fərdi sahibkarları, həm də muzdlu işçiləri əhatə edə bilər, lakin konkret şərtlər üçün rəsmi mənbələrdəki dəyişiklikləri izləmək lazımdır.
Qeyd etmək vacibdir ki, güzəşt fəaliyyət sektorundan və vergi ödəyicisinin statusundan asılıdır. Qeyri-neft-qaz özəl bölməsində çalışan fiziki şəxslər daha çox əhatə olunur, lakin neft-qaz sektoru və ya dövlət qurumlarında çalışanlar üçün fərqli qaydalar ola bilər. Həmçinin, mikrosahibkarlıq statusunu itirənlər (məsələn, gəlir limitini aşdıqda) güzəştdən yararlana bilməz.
- Mikrosahibkarlıq meyarlarına işçi sayı və gəlir limiti daxildir.
- Qeyri-neft-qaz özəl bölməsində fiziki şəxslərə şamil edilə bilər.
- Fəaliyyət növü və sektor güzəşt hüququnu müəyyən edir.
Hansı vergiləri əhatə edir?
Güzəşt əsasən mənfəət vergisi və gəlir vergisinə tətbiq edilir. Fərdi sahibkarlar üçün gəlir vergisi, hüquqi şəxslər üçün isə mənfəət vergisi əsas götürülür. Muzdlu işçilər üçün isə əmək haqqından tutulan gəlir vergisi bu güzəştə daxil ola bilər. Dövlət Vergi Xidmətinin açıqlaması qeyri-neft-qaz sektorunda fiziki şəxslərin gəlir vergisi üzrə güzəşti təsdiq edir, lakin bu, bütün hallarda avtomatik tətbiq edilmir.
Əlavə dəyər vergisi (ƏDV), aksizlər və məcburi sosial sığorta haqları bu güzəştə daxil deyil. Hər vergi növü üzrə ayrıca qaydalar mövcuddur və güzəşt yalnız qanunvericilikdə açıq şəkildə göstərilən hallarda tətbiq edilə bilər. Buna görə də, hansı vergi növünə aid olduğunu dəqiqləşdirmək üçün Vergi Məcəlləsinin müvafiq maddələrinə müraciət etmək zəruridir.
- Gəlir və mənfəət vergisi güzəştə daxildir.
- ƏDV və sosial ödənişlərə şamil edilmir.
- Sadələşdirilmiş vergi sistemi üzrə fərqli hesablama ola bilər.
Hüququ necə təsdiq etməli?
İlk addım vergi orqanında qeydiyyatdan keçmək və VÖEN almaqdır. Güzəşt avtomatik tətbiq edilmir; ondan yararlanmaq üçün vergi bəyannaməsində güzəştin tətbiq olunduğunu göstərmək və ya vergi orqanına müraciət etmək lazımdır. Bəzi hallarda vergi orqanı güzəşt hüququnu öz məlumat bazasında qeyd edir, lakin yenə də bəyannamədə düzgün göstərilməlidir.
Təsdiq üçün tələb oluna biləcək sənədlər bunlardır: mikrosahibkarlıq statusunu təsdiq edən arayış, fəaliyyət növünü göstərən sənədlər, işçilərin sayı barədə məlumat və illik gəlir bəyannaməsi. Bu sənədləri Dövlət Vergi Xidmətinin İnternet Vergi İdarəsi vasitəsilə elektron qaydada təqdim etmək mümkündür. taxes.gov.az saytında elektron xidmətlər və təlimatlar mövcuddur.
- Vergi orqanında qeydiyyat (VÖEN) əsas şərtdir.
- Bəyannamədə güzəştin tətbiq edilməsi üçün müraciət edilməlidir.
- Təsdiq üçün mikrosahibkarlıq statusunu göstərən sənədlər tələb oluna bilər.
- Elektron xidmətlərdən istifadə prosesi sürətləndirir.
Tez-tez yol verilən səhvlər
Sahibkarların çoxu güzəştin avtomatik tətbiq ediləcəyini güman edir, lakin bu düzgün deyil. Güzəştdən yararlanmaq üçün qanunvericiliyin tələb etdiyi hallarda məlumat vermək və ya müraciət etmək lazımdır. Digər bir səhv isə mikrosahibkarlıq meyarlarını yoxlamadan güzəşt tətbiq etməkdir. Məsələn, gəlir limitini aşdıqda və ya işçi sayı meyardan artıq olduqda, güzəşt hüququ itirilir.
Fəaliyyət növünün yanlış təsnif edilməsi də problem yarada bilər. Bəzi peşələr güzəştə daxil deyil, lakin sahibkar bunu bilmədən güzəşt tətbiq etməyə çalışır. Bu, vergi orqanı ilə fikir ayrılığına və maliyyə sanksiyalarına səbəb ola bilər. Buna görə də, hər il meyarları və fəaliyyət növünün siyahısını yoxlamaq vacibdir.
- Güzəştin avtomatik tətbiq olunacağını güman etmək.
- Meyarlara uyğunluğu yoxlamamaq.
- Fəaliyyət növünü yanlış təsnif etmək.
Rəsmi mənbələr və yoxlama addımları
Ən etibarlı məlumat mənbəyi Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi saytı taxes.gov.az saytıdır. Orada vergi qanunvericiliyi, güzəştlər, bəyannamə formaları və elektron xidmətlər barədə ətraflı məlumat var. Güzəştin dəqiq şərtlərini təsdiq etmək üçün Vergi Məcəlləsinin aktual mətninə baxmaq lazımdır. Saytda həmçinin VÖEN üzrə qeydiyyat və vergi borcu barədə məlumat əldə etmək mümkündür.
Vergi qanunvericiliyi tez-tez dəyişdiyindən, qərar qəbul etməzdən əvvəl mütləq aktual sənədləri yoxlayın. Əgər konkret vəziyyətinizə dair şübhəniz varsa, vergi orqanına rəsmi sorğu göndərin və ya vergi məsləhətçisindən dəstək alın. Rəsmi mənbələrdən əldə edilən məlumatlar ən düzgün istiqaməti göstərir.
- taxes.gov.az rəsmi mənbə saytıdır.
- Vergi Məcəlləsinin aktual mətnini yoxlayın.
- Elektron xidmətlərdən istifadə edin.
- Rəsmi sorğu və ya məsləhətçi dəstəyi faydalıdır.
Nəyi əlavə yoxlamaq lazımdır
- Mikrosahibkarlıq meyarlarının dəqiq rəqəmləri (işçi sayı və gəlir həddi) mənbələrdə verilməyib; onları Vergi Məcəlləsindən və ya Dövlət Vergi Xidmətindən öyrənmək lazımdır.
- Güzəştin tətbiq olunma tarixi və konkret şərtləri ilə bağlı dəyişikliklər ola bilər; aktual məlumat taxes.gov.az saytında yoxlanmalıdır.
- Bu məqalə vergi məsləhəti deyil; fərdi vəziyyətiniz üçün peşəkar məsləhət alın.
Suallar və cavablar
Mikrosahibkar 75% güzəştdən necə yararlana bilər?
Əvvəlcə mikrosahibkarlıq meyarlarına (işçi sayı, gəlir həddi) cavab verdiyinizi yoxlayın. Sonra vergi orqanında qeydiyyatdan keçin və vergi bəyannaməsində güzəşti tətbiq etmək üçün müraciət edin. Ətraflı şərtlər taxes.gov.az saytında dərc olunur. [2]
75% güzəşt bütün vergilərə şamil edilirmi?
Xeyr, güzəşt əsasən gəlir və mənfəət vergisinə tətbiq edilir. ƏDV, aksizlər və məcburi sosial sığorta haqları bu güzəştə daxil deyil. [2]
Güzəştin təsdiqi üçün hansı sənədlər lazımdır?
Vergi orqanında qeydiyyatı təsdiq edən sənəd (VÖEN), mikrosahibkarlıq statusunu göstərən arayış, fəaliyyət növü haqqında məlumat və illik gəlir bəyannaməsi tələb oluna bilər. Sənədləri elektron qaydada təqdim etmək mümkündür. [1]
Mənbələr və yoxlama tarixi
- Rəsmi mənbə: taxes.gov.aztaxes.gov.az · Yoxlanılıb
- Rəsmi mənbə: taxes.gov.aztaxes.gov.az · Yoxlanılıb
- Rəsmi mənbə: taxes.gov.aztaxes.gov.az · Yoxlanılıb