İxrac qablaşdırması və etiketləmə: partiyanı çap etməzdən əvvəl yoxlama siyahısı

Hədəf bazarın tələblərini araşdırın

Hər ölkənin qablaşdırma və etiketləmə qaydaları fərqlidir. Məhsulunuzun satılacağı bazarda dil, ölçü vahidləri, təhlükəsizlik işarələri və istehlakçı məlumatı tələblərini öyrənin. Məsələn, Avropa İttifaqında qida məhsulları üçün allergenlərin qeyd edilməsi məcburidir, ABŞ-da isə məhsulun mənşə ölkəsi etiketdə göstərilməlidir. Hədəf bazarın idxal qaydalarını rəsmi dövlət mənbələrindən və ya biznes qurumlarından dəqiqləşdirin. Azərbaycanda istehlakçı hüquqlarını qoruyan qanunlar var və ixrac edilən məhsullar da bu qanunlara uyğun olmalıdır, lakin əsas diqqət hədəf ölkənin qanunlarına yönəlməlidir.

Məhsul kateqoriyası üzrə xüsusi tələbləri yoxlayın. Qida, kosmetika, elektronika və digər sahələrdə fərqli qaydalar ola bilər. Məsələn, Türkiyə bazarına qida məhsulu ixrac edirsinizsə, Türk Qida Kodeksi etiketləmə qaydalarına baxın; Rusiya bazarı üçün isə TR TU-ya uyğunluq tələb oluna bilər. Yerli nümayəndə və ya idxalçı ilə əlaqə saxlayaraq etiketləmə tələblərinin siyahısını əldə edin və bu siyahını partiyanı çap etməzdən əvvəl yoxlayın.

Nümunə olaraq, KOBİA-nın təqdim etdiyi sərgi təqvimi SRC048-də verilmişdir; bu təqvimdə qida, tikinti və digər sektorlar üzrə tədbirlər qeyd olunub. Bu tədbirlərdə iştirak etmək hədəf bazar tələbləri haqqında məlumat almaq üçün fürsət yaradır.

• Hədəf ölkənin idxal qaydalarını və etiketləmə standartlarını araşdırın.
• Məhsul kateqoriyası üzrə xüsusi tələbləri yoxlayın (qida, kosmetika, elektronika və s.).
• Yerli nümayəndə və ya idxalçıdan etiket nümunəsi tələb edin.

Qablaşdırma materiallarının uyğunluğunu yoxlayın

Qablaşdırma materialı məhsulu nəmlik, temperatur, zərbə və digər təsirlərdən qorumalıdır. Eyni zamanda, beynəlxalq daşımada istifadə olunan qablaşdırma standartlarına (məsələn, ISPM 15) uyğun olmalıdır. Xüsusilə ağac materialları ilə daşınmada fumigasiya sertifikatı tələb oluna bilər. Bu tələblər hədəf ölkədən asılı olaraq dəyişir, buna görə daşıma şirkəti və ya idxalçı ilə dəqiqləşdirmə aparın.

Yüngül və davamlı qablaşdırma seçin ki, daşınma xərcləri azalsın. Suya davamlı və təkrar emal edilə bilən materiallar üstünlük təşkil edir. Bəzi bazarlar ekoloji qablaşdırmanı məcburi edir; məsələn, Almaniya və Fransada qablaşdırma tullantılarının idarə edilməsi üçün qeydiyyat tələb olunur. Bu cür qeydiyyat tələblərini hədəf bazarın qanunvericiliyində yoxlamalısınız.

Qablaşdırmanın üzərində daşınma işarələri (qırılan şüşə, yuxarı, rütubətdən qorunma) beynəlxalq simvollarla qeyd edilməlidir. Bu, logistika işçilərinə məhsulun düzgün daşınmasına kömək edir və riskləri azaldır.

• Qablaşdırma materialının beynəlxalq daşınma standartlarına uyğunluğunu yoxlayın.
• Tələb olunan beynəlxalq simvolları (IPPC, nəm, yuxarı) etiketə əlavə edin.
• Ekoloji qablaşdırma tələbləri üçün hədəf bazarda qeydiyyat tələbini araşdırın.

Etiket məlumatlarının tamlığını yoxlayın

Etiketdə məhsulun adı, istehsalçı məlumatları, mənşə ölkəsi, miqdarı, tərkibi, son istifadə tarixi (lazım olduqda), istifadə qaydaları və təhlükəsizlik xəbərdarlıqları olmalıdır. Hədəf bazarın dilində yazılmış məlumatların dəqiqliyini yoxlayın. Tərcümə səhvləri geri qaytarma riskini artırır. Məhsul tərkibində olan allergenləri dəqiq göstərmək vacibdir.

Sertifikatlaşdırma tələb olunan məhsullar üçün (məsələn, elektronika üçün CE işarəsi) etiketə uyğunluq işarəsini əlavə etməyi unutmayın. Bu işarələr olmadan məhsul gömrükdə saxlanıla bilər. Hədəf bazarın tələb etdiyi digər işarələr (məsələn, EAC, FDA) haqqında məlumatı rəsmi mənbələrdən əldə edin.

İstehsalçı və idxalçı məlumatlarının doğru olduğundan əmin olun. Bəzi ölkələrdə yerli nümayəndə tələb olunur, buna görə etiketdə bu məlumatı qeyd edin. Məlumatların düzgünlüyü hüquqi məsuliyyət baxımından vacibdir.

• Məhsul tərkibini və allergenləri hədəf bazarın qaydalarına uyğun qeyd edin.
• CE, EAC, FDA və ya digər uyğunluq işarələrini yoxlayın və etiketə əlavə edin.
• Tərcüməni peşəkar tərcüməçi ilə yoxladın.

Sənəd və sertifikatları hazırlayın

İxrac üçün mənşə sertifikatı, fitosənitar sertifikat, keyfiyyət sertifikatı və digər tələb olunan sənədləri toplayın. Hər sənədin surətini elektron və kağız formada saxlayın. Gömrük bəyannaməsində qablaşdırma növü və ümumi çəki kimi məlumatları düzgün göstərin. Sənəd tələbləri məhsul növündən və hədəf ölkədən asılıdır.

Azərbaycanda AZPROMO və KOBİA kimi qurumlar ixrac dəstəyi təklif edir. AZPROMO beynəlxalq sərgilərdə fərdi iştirak üçün 50% (maksimum 10,000 AZN) kompensasiya verir; şərtlər və müraciət qaydası rəsmi saytda açıqlanıb. KOBİA isə yerli sərgilər və təlimlər təşkil edir. Bu qurumların xidmətlərindən istifadə edərək sənədləşmə və bazar tələbləri barədə məlumat ala bilərsiniz.

• Mənşə sertifikatı və digər sənədləri vaxtında almaq üçün ərizəni erkən verin.
• Bütün sənədlərin surətlərini saxlayın.
• Dəstək proqramları barədə AZPROMO və KOBİA-dan soruşun.

Partiyanı sınaqdan keçirin və prototip hazırlayın

Tam partiyanı çap etməzdən əvvəl kiçik bir sınaq partiyası çap edin və hədəf bazara nümunə göndərin. Bu, etiketdəki səhvləri və qablaşdırmanın daşınmaya davamlılığını aşkar etməyə kömək edir. Müştəridən geribildirim alın və onu nəzərə alın. Sınaq partiyası üçün məhsulunuzu daşıma şəraitində sınaqdan keçirin, məsələn, uzun müddət saxlama və ya vibrasiya testi. Bu, geri qaytarma riskini azaldır.

Qablaşdırma və etiketləməni təsdiqlədikdən sonra istehsala başlayın. Bütün dəyişiklikləri qeyd edin və gələcək partiyalar üçün standart əməliyyat proseduru yaradın. Hər partiya üçün eyni yoxlama siyahısını istifadə edin ki, ardıcıllıq təmin olunsun.

• Sınaq partiyasını ən az iki fərqli daşınma marşrutunda sınayın.
• Müştəridən rəy aldıqdan sonra etiketləməni dəqiqləşdirin.
• Hər partiya üçün eyni yoxlama siyahısını istifadə edin.