Qısa cavab
Özünüməşğulluq proqramı çərçivəsində avadanlıq əldə etmək üçün əsasən aztəminatlı və rəsmi işsiz kimi qeydiyyatda olan şəxslər müraciət edə bilər. Proqramın məqsədi vətəndaşlara öz kiçik bizneslərini qurmaq üçün zəruri avadanlıq və ya aktivlər təmin etməkdir. Müraciət edən şəxs Azərbaycan vətəndaşı olmalı və müəyyən meyarlara cavab verməlidir. Proqram Dövlət Məşğulluq Xidməti tərəfindən həyata keçirilir və müraciətlər ərazi üzrə məşğulluq orqanlarına və ya elektron portal vasitəsilə verilir. Dəqiq şərtlər və avadanlıq siyahısı illik yeniləndiyi üçün müraciət etməzdən əvvəl rəsmi mənbələrdən cari məlumatı yoxlamaq vacibdir.
Proqramın məqsədi və əhatə dairəsi
Özünüməşğulluq proqramı aztəminatlı ailələrin üzvlərinə və işsiz vətəndaşlara öz bizneslərini qurmaq üçün dövlət dəstəyi təmin edir. Əsas məqsəd insanların öz gəlirlərini yaratmasına şərait yaratmaqdır. Proqram iştirakçılara biznes ideyasına uyğun avadanlıq, alət və ya digər zəruri aktivlər verir. Bu aktivlər iştirakçının təqdim etdiyi biznes planına əsasən müəyyən edilir. Proqram ölkənin bütün bölgələrində fəaliyyət göstərir və müraciət üçün konkret yaş həddi yoxdur, lakin əsasən əmək qabiliyyətli vətəndaşlar nəzərdə tutulur.
Proqramın əhatə etdiyi sahələr kənd təsərrüfatından tutmuş xidmət sektoruna qədər genişdir. Müraciət edən şəxsin seçilmiş sahədə bacarığı və ya təlim keçməsi tələb oluna bilər. Məsələn, tikiş biznesi üçün tikiş bacarığı, kənd təsərrüfatı üçün isə bitkiçilik və ya heyvandarlıq bilikləri vacibdir. Dəstəyin miqdarı və avadanlıq siyahısı regional büdcələrdən asılıdır və hər il yenilənir.
- Proqram əsasən aztəminatlı və işsiz şəxslər üçün nəzərdə tutulub.
- Dəstək avadanlıq, alət və ya digər biznes aktivləri şəklində verilir.
- Biznes planı müraciətin vacib hissəsidir.
Kimlər müraciət edə bilər?
Ümumiyyətlə, aşağıdakı şərtləri ödəyən şəxslər müraciət edə bilər: rəsmi işsiz kimi qeydiyyatda olanlar, aztəminatlı ailə üzvləri və ya dövlət sosial yardımı alanlar. Bundan əlavə, proqram bəzən məcburi köçkünlər, əlillər və ya digər həssas qruplara üstünlük verə bilər. Dəqiq meyarlar regional məşğulluq orqanları tərəfindən açıqlanır və müraciət zamanı sənədləşdirilir.
Müraciət edən şəxsin seçilmiş biznes sahəsində təcrübəsi və ya müvafiq təlim keçməsi tələb oluna bilər. Məsələn, tikiş biznesi üçün tikiş bacarığı, kənd təsərrüfatı üçün isə heyvandarlıq və ya bitkiçilik bilikləri nəzərdə tutulur. Müraciət edənlərin biznes planı qiymətləndirilir və seçim bu plandan asılıdır.
- Rəsmi işsiz statusu olanlar.
- Aztəminatlı və ya sosial yardım alan ailə üzvləri.
- Həssas qruplar üçün güzəştlər tətbiq oluna bilər.
Müraciət prosesi və tələb olunan sənədlər
Müraciət etmək üçün şəxs yaşayış yeri üzrə Dövlət Məşğulluq Xidmətinin ərazi orqanına müraciət etməli və ya Elektron Hökumət portalı (e-gov.az) üzərindən onlayn formanı doldurmalıdır. Müraciət zamanı əsasən şəxsiyyət vəsiqəsi, işsizlik statusunu təsdiq edən arayış, təhsil sənədi və biznes planı tələb olunur. Bəzi hallarda sosial yardım barədə arayış da istənilir.
Müraciətə baxılma müddəti adətən bir neçə həftə çəkir. Müraciət təsdiqləndikdən sonra iştirakçı ilə müqavilə bağlanır və avadanlıq təqdim edilir. Avadanlığın çatdırılması müddəti onun növündən və təchizatçıdan asılıdır. Müraciət prosesində hər hansı şəxsi məlumatın rəsmi kanallar vasitəsilə ötürülməsi vacibdir.
- Ərazi məşğulluq orqanına müraciət.
- Onlayn portal vasitəsilə müraciət.
- Şəxsiyyət vəsiqəsi və biznes planı.
Vergi və qeydiyyat öhdəlikləri
Proqramdan avadanlıq aldıqdan sonra fəaliyyətə başlamazdan əvvəl vergi orqanında qeydiyyatdan keçmək lazımdır. Fiziki şəxs kimi sahibkarlıq fəaliyyəti üçün sadələşdirilmiş vergi sistemi tətbiq edilə bilər. Qeydiyyat Dövlət Vergi Xidmətinin internet səhifəsi və ya ASAN xidmət mərkəzləri vasitəsilə həyata keçirilir. Vergi Məcəlləsinə əsasən, dövriyyəsi müəyyən həddi keçən şəxslər ƏDV ödəyicisi kimi qeydiyyatdan keçməlidir, lakin özünüməşğulluq proqramı çərçivəsində başlanğıc bizneslər üçün bu hədd adətən keçilmir.
Qida məhsulları istehsalı və ya satışı ilə məşğul olan sahibkarlar Qida Təhlükəsizliyi Agentliyində (AQTA) qeydiyyatdan keçməlidir. AQTA-nın məlumatına görə, qida subyektlərinin və obyektlərinin qeydiyyatı tam elektronlaşdırılıb və bu, AQTİS sistemi üzərindən onlayn həyata keçirilir. Müraciət zamanı ödənişlər də elektron qaydada aparılır. Proqramda iştirak etmək, əldə edilən avadanlıq və gəlirlər barədə vergi və sosial müdafiə orqanlarına məlumat vermək tələb oluna bilər.
- Vergi orqanında qeydiyyat: taxes.gov.az və ya ASAN.
- Qida sahəsində AQTA-da qeydiyyat: AQTİS.
- Elektron qeydiyyat üstünlük təşkil edir.
Faydalı məsləhətlər və müraciət zamanı diqqət ediləsi məqamlar
Biznes planınızı hazırlayarkən seçdiyiniz avadanlığın bazar araşdırmasına əsaslanmasına diqqət yetirin. Yəni, avadanlığın hansı məhsul və ya xidmət istehsal edəcəyini, bu məhsula tələbatın olub-olmadığını araşdırın. Həmçinin, avadanlığın texniki xidməti və ehtiyat hissələrinin əlçatanlığını nəzərə alın. Müraciət zamanı bütün sənədlərin rəsmi və aktual olduğundan əmin olun. Müraciətinizin statusunu mütəmadi izləyin və əlavə tələb olunarsa, vaxtında təqdim edin.
Rəsmi mənbələr xaricində heç bir şəxsə pul ödəməyin və ya vədlərə etibar etməyin. Bütün proseslər rəsmi orqanlar tərəfindən həyata keçirilir. Əgər vəsait və ya şəxsi məlumat tələb edən şübhəli əlaqələr olarsa, dərhal müvafiq qurumlara xəbər verin.
- Biznes planı real bazar tələbinə əsaslanmalıdır.
- Rəsmi kanallardan başqa heç kimə pul ödəməyin.
- Sənədlərin surətlərini və qeydlərinizi saxlayın.
Nəyi əlavə yoxlamaq lazımdır
- Proqramın dəqiq şərtləri və meyarları dəyişə bilər; cari məlumatı rəsmi mənbələrdən yoxlayın.
- Avadanlıq siyahısı və dəstəyin miqdarı regional büdcələrdən asılıdır.
- Bu məqalədəki məlumatlar 2026-cı ilə aiddir; sonra yeniliklər olarsa, rəsmi qaynaqlara baxın.
Suallar və cavablar
Müraciət etmək üçün yaş həddi varmı?
Ümumi qayda olaraq, proqram əmək qabiliyyətli vətəndaşlar üçün nəzərdə tutulub. Dəqiq yaş həddi rəsmi qaydalarda müəyyən edilməyib, lakin 18 yaşdan yuxarı olmaq tələb olunur. Yuxarı yaş həddi isə pensiya yaşı ilə məhdudlaşa bilər. Ətraflı məlumat üçün yerli məşğulluq orqanına müraciət edin. [2]
Proqramdan kənd təsərrüfatı üçün avadanlıq almaq mümkündürmü?
Bəli, proqram kənd təsərrüfatı, heyvandarlıq, tikiş, xidmət və digər sahələr üçün avadanlıq dəstəyi nəzərdə tutur. Hansı sahələrin dəstəkləndiyi ilə bağlı dəqiq siyahı hər il yenilənir və regional prioritetlərə görə dəyişə bilər. Müraciət etməzdən əvvəl cari siyahı ilə tanış olmaq vacibdir. [3]
Proqram çərçivəsində alınan avadanlığı satmaq və ya başqa məqsədlə istifadə etmək olarmı?
Avadanlıq yalnız təsdiqlənmiş biznes fəaliyyəti üçün istifadə edilməlidir. Proqramın şərtlərinə görə, avadanlıq üzərində mülkiyyət hüququ müəyyən müddət ərzində dövlətə məxsus ola bilər və icazəsiz satış və ya təyinatı üzrə istifadə edilməməsi müqavilənin pozulmasına səbəb ola bilər. Müqavilədə şərtləri diqqətlə oxuyun və dəyişiklik üçün məşğulluq orqanından icazə alın. [2]
Mənbələr və yoxlama tarixi
- Rəsmi mənbə: taxes.gov.aztaxes.gov.az · Yoxlanılıb
- Rəsmi mənbə: economy.gov.azeconomy.gov.az · Yoxlanılıb
- Rəsmi mənbə: afsa.gov.azafsa.gov.az · Yoxlanılıb