Qısa cavab
2026-cı il sentyabrın 1-dən Azərbaycanda rəqəmsal xidmətlərə ƏDV tətbiq ediləcək. Bu dəyişiklik xüsusilə xarici şirkətlər tərəfindən Azərbaycan istehlakçılarına göstərilən SaaS, bulud proqramları, onlayn platformalar və digər elektron xidmətlərə aiddir. Rəsmi mənbələrə görə, bu sahədə vergitutma qaydaları müəyyən edilib, lakin bəzi detallar, məsələn, qeydiyyat limiti və xüsusi ƏDV dərəcəsi hələ dəqiqləşdirilməlidir. SaaS və platforma sahibləri üçün ilk addım fəaliyyətlərini qiymətləndirmək, müştəri bazasını təhlil etmək və rəsmi mənbələri izləməkdir.
Yeni vergitutma rejimi nəyi əhatə edir?
Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi saytında qeyd olunur ki, Azərbaycanda rəqəmsal iqtisadiyyat üzrə vergitutma qaydaları yenilənir və 2026-cı il sentyabrın 1-dən elektron xidmətlər göstərən xarici şirkətlər ƏDV ödəyicisi kimi qeydiyyatdan keçməlidirlər. Bu, proqram təminatının təqdim edilməsi, uzaqdan idarə olunan proqramlar (SaaS), onlayn reklam, rəqəmsal məzmun və digər elektron xidmətlərə şamil edilə bilər. Lakin konkret xidmət siyahısı və təsnifat rəsmi olaraq tam dərc edilməyib, bu səbəbdən hər bir halda xidmətin əhatə dairəsini yoxlamaq vacibdir.
Yeni qaydaların əsas məntiqi ondan ibarətdir ki, xidmət Azərbaycan ərazisində istehlak edilirsə, ƏDV hesablanmalıdır. İstehlak yerinin müəyyən edilməsi üçün müştərinin yerləşdiyi yer, IP ünvanı, ödəniş məlumatları kimi meyarlardan istifadə olunması gözlənilir. Rəsmi təlimatlar dərc olunana qədər şirkətlər bu meyarları izləməlidirlər.
- Proqram təminatı, SaaS, bulud xidmətləri
- Onlayn reklam və marketinq xidmətləri
- Rəqəmsal məzmun (video, musiqi və s.)
- Onlayn bazarlar və platforma vasitəçiliyi
Qeydiyyat proseduru və vergi uçotu
Rəsmi mənbələrdə qeyd edilir ki, xarici təchizatçılar üçün xüsusi qeydiyyat mexanizmi nəzərdə tutulur, lakin bu mexanizmin texniki detalları hələ tam açıqlanmayıb. Dövlət Vergi Xidmətinin saytında mövcud olan məlumata görə, elektron xidmətlər göstərən şirkətlər qeydiyyat üçün elektron müraciət edə bilərlər, lakin bu, rəsmi təlimatların dərcindən sonra mümkün olacaq. Vergi orqanı tərəfindən artırılan ƏDV qeydiyyat limiti ümumi qaydalara aiddir və rəqəmsal xidmətlər üçün xüsusi limitin olub-olmadığı dəqiq deyil.
Hesabat dövrü və bəyannamə forması da hələ tam müəyyən edilməyib. Buna görə də, qeydiyyat prosesinə başlamazdan əvvəl rəsmi təlimatların dərcini gözləmək və vergi məsləhətçisi ilə məsləhətləşmək tövsiyə olunur. Qeydiyyat limiti və hesabat tələbləri ilə bağlı ən dəqiq məlumatı taxes.gov.az saytından almaq olar.
- Xüsusi elektron qeydiyyat platforması gözlənilir
- Rüblük bəyannamə təqdim etmə planlaşdırılır
- Qeydiyyat limiti rəsmi olaraq açıqlanmayıb
- Bəyannamə forması hələ dərc edilməyib
SaaS və platformalar üçün praktiki addımlar
Xarici SaaS şirkətləri üçün ilk addım Azərbaycanda müştərilərin olub-olmadığını müəyyən etməkdir. Müştəri bazasını təhlil edin və ödəniş ünvanı, IP ünvanı kimi məlumatlara əsasən Azərbaycan rezidentlərini aşkarlayın. Bu, ƏDV öhdəliyinin olub-olmadığını müəyyən etməyə kömək edəcək.
İkinci addım, taxes.gov.az saytındakı rəsmi yenilikləri izləmək və qeydiyyat proseduru başlayan kimi sənədləri hazırlamaqdır. Üçüncü addım, müqavilə və faktura şablonlarını yeniləmək, ƏDV-ni ayrıca göstərmək və elektron hesablaşma sisteminə keçməkdir.
- Müştəri bazasını ölkə üzrə təhlil edin
- Rəsmi mənbələri mütəmadi izləyin
- Vergi məsləhətçisi ilə əlaqə saxlayın
- Müqavilə və faktura sistemlərini yeniləyin
Yerli şirkətlərə təsiri və əks mexanizm
Yerli SaaS və platforma şirkətləri üçün əsas risk, xarici təchizatçılardan alınan rəqəmsal xidmətlərə görə ƏDV-nin tutulması öhdəliyinin yaranmasıdır. Bu, "əks mexanizm" (ters ƏDV) kimi tanınır və yerli şirkətlərin vergi xərclərini artıra bilər. Rəsmi izahlar olmadan dəqiq tətbiq qaydalarını bilmək çətindir, lakin bu ehtimalı nəzərə almaq vacibdir.
Yerli şirkətlərin xaricə satdığı xidmətlər isə ixrac əməliyyatları kimi ƏDV-dən azad ola bilər. Lakin bu, xidmətin növündən və alıcının statusundan asılıdır. Vergi orqanı tərəfindən rəqəmsal iqtisadiyyatla bağlı yeni izahlar dərc olunana qədər, mövcud vergi qanunvericiliyinə uyğun hərəkət etmək və mütəxəssis rəyi almaq tövsiyə edilir.
- Xarici xidmətlərə görə əks ƏDV mexanizmi tətbiq oluna bilər
- İxrac xidmətləri ƏDV-yə cəlb olunmaya bilər
- Müqavilələrdə ƏDV bəndlərini nəzərdən keçirin
Yaxın gələcəkdə gözlənilən rəsmi dəqiqləşdirmələr
Rəsmi mənbələrdə rəqəmsal xidmətlərin təsnifatı, qeydiyyat limiti və hesabat qaydaları ilə bağlı ətraflı izahların dərc ediləcəyi bildirilir. Bu izahlar Dövlət Vergi Xidmətinin saytında yerləşdiriləcək və bütün maraqlı şəxslər üçün əsas istinad mənbəyi olacaq.
Hazırda dərc edilmiş məlumatlar ümumi çərçivəni müəyyən edir, lakin konkret rəqəmlər və prosedurlar hələ dəqiqləşdirilməyib. Şirkətlərə tövsiyə olunur ki, vergi orqanının rəsmi açıqlamalarını izləsinlər və bu məlumatlara əsaslanan hər hansı addımı atsınlar. Vergi öhdəliklərinin düzgün icrası üçün peşəkar məsləhət almaq da faydalı olacaq.
- Elektron xidmətlərin tam siyahısı gözlənilir
- Qeydiyyat limiti rəqəmsal xidmətlər üçün nəzərdən keçirilir
- Hesabat dövrü və bəyannamə forması dərc olunacaq
- Rəsmi izahlar taxes.gov.az saytında yerləşdiriləcək
Nəyi əlavə yoxlamaq lazımdır
- Qeydiyyat limiti və ƏDV dərəcəsi rəsmi mənbələrdə dərc olunmayıb; onlar taxes.gov.az saytında yoxlanılmalıdır.
- Rəqəmsal xidmətlərin təsnifatı və əhatə dairəsi dəqiqləşdirilməlidir.
- Müəllif hüququ və ya vergi məsləhəti deyil; rəsmi təlimatlara etibar edin.
Suallar və cavablar
Rəqəmsal xidmətlərə ƏDV dərəcəsi nə qədərdir?
Hazırda rəsmi mənbələrdə rəqəmsal xidmətlər üçün xüsusi ƏDV dərəcəsi açıqlanmayıb. Ümumi ƏDV dərəcəsi 18% təşkil edir, lakin bu, rəqəmsal xidmətlərə tətbiq oluna bilər. Dəqiq dərəcə və tətbiq qaydaları vergi orqanının rəsmi saytında dərc olunacaq. [1][3]
Xarici SaaS şirkəti kimi qeydiyyatdan keçmək məcburidirmi?
Əgər şirkətinizin Azərbaycanda müştəriləri varsa və xidmətlər 2026-cı il sentyabrın 1-dən sonra göstərilirsə, qeydiyyatdan keçmək məcburi ola bilər. Lakin qeydiyyat limiti və digər şərtlər hələ rəsmi dərc edilməyib. Vergi orqanının təlimatlarını izləmək vacibdir. [1]
Yerli müştərilərimə ƏDV hesablamalıyam?
Əgər xidmətlər Azərbaycan ərazisində istehlak olunursa və şirkət qeydiyyatdan keçibsə, ƏDV hesablanmalıdır. Lakin bu, xüsusilə xarici təchizatçılar üçün yeni qaydalardır və rəsmi izahlara qədər ehtiyatlı olmaq lazımdır. [3]
Mənbələr və yoxlama tarixi
- Rəsmi mənbə: taxes.gov.aztaxes.gov.az · Yoxlanılıb
- Rəsmi mənbə: taxes.gov.aztaxes.gov.az · Yoxlanılıb
- Rəsmi mənbə: taxes.gov.aztaxes.gov.az · Yoxlanılıb